REKLAM

DESTAN

HOMEROS (M.Ö. 9. yy.)

Batı Edebiyatı'nın ilk büyük eserleri sayılan İlyada ve Ddyssea destanlarının ya­ratıcısı veya derleyicisidir.

Yaşamı hakkında çok az bil­gi vardır. 9. yüzyılda da Batı Anadolu'da büyük ihtimalle Smyrna'da (bugünkü adıyla İzmir) yaşadığı da ileri sürülür.

Hayatıyla ilgili bir başka rivayet ise kör olduğudur. Fakat destanlarındaki betimlemelerin canlılığın­dan, destanlarını yazdığında kör bile olsa bir za­manlar gözlerinin gördüğü anlaşılır



DİDAKTİK ŞİİR

HESİODOS (M.Ö. 8. yy.)

Didaktik şiirin kurucusudur.

İyonyalıdır, çobanlık yaparak hayatını kazanmıştır.

Yazdığı iki büyük eseri 'İşler ve Günler' ve 'Tanrıların Do­ğuşu' (Theogonie) ile ün ka­zanmıştır. 'Tanrıların Doğuşu adlı eserinde Tanrı soylarını saymış, tanrıların yetki ve şeref alanlarını belirlemiş ve kişiliklerini betimlemiştir. 'İşler ve Günler' adlı eserinde ise, yılın çeşitli dönemlerinde ne gibi işlerin yapılması gerektiği ve bunların üstesinden nasıl gelineceği konusunda ayrıntılı bilgiler vermiştir.



AİSOPHOS (Ezop)

M.Ö. VI. yy.'da yaşadığı sanılır.

Fabl türünün kurucusu olup kahramanları hayvanlar olan masallarıyla büyük ün kazan­mıştır.

Yaşamıyla ilgili bilgiler kesin değildir.

"Ezop Masalları" XVII. yy. ya­ zarı La Fontaine'in fabllarına esin kaynağı olmuş­tur.



3. LİRİK ŞİİR

SAPPHO (M.Ö. 6. yy.)

Lirik şiirin kurucusu sayılan bu kadın şair, aşk temasını işledi­ği şiirleriyle ünlüdür.

Midilli adasında yaşadığı bilin­mektedir.



4. TRAGEDYA

AİSKHYLOS (M.Ö. 525 - 456)

İlk büyük tragedya şairidir. Eski Yunan tiyatrosunda sahnede ikinci oyuncuyu kul­lanmayı ilk kez uygulayan ki­şidir. Daha önce, 12 kişilik koro önünde, maskeli siyah ve mor giysili tek aktör oy­nardı... Böylece diyalog önem kazanmış, koronun önemini azaltmıştır.

Rivayet odur ki, kelliğinin kurbanı olmuş ve bir kartalın, kaya zannederek kafasına attığı kap­lumbağa yüzünden ölmüştür.

Başlıca eserleri: Agamemnon, Zincire Vurulmuş Prometheus, Yalvaran Kızlar, Thebai'ye Karşı Yediler



SOPHOKLES (MÖ. 495 - 406)

Antik Yunanda yaşamış en büyük klasik trajedi yazarıdır.

Aiskhylos'tan sonra tragedyaya bir oyuncu daha sokmuştur. Olayları tanrı katından insana indirgemiştir.

Aiskhylos ve Euripides ile Antik Çağ'da tiyatroya altın çağını yaşatmıştır. Kendi yazdığı oyunların birçoğunda da oynamıştır.

Yazdığı 120 oyunundan 18'i ödül almış, ama sadece yedisi günümüze dek gelebilmiştir.

Antighone, Kral Oidipus, Elektra en önemli eserleridir.



EURİPİDES (M.Ö. 480 - 406)

Atina'nın yetiştirdiği üçüncü büyük tragedya yazarıdır.

Eserleri tutkulu Atina halkı tarafından hak ettiği rağbeti görmemiş; bu yüzden onla¬ra küsüp hayatının büyük kısmını Salamis adasında bir mağarada geçirmiştir. Kendisini en çok eleşti¬renlerden biri komedya yazarı Aristophanes ol¬muştur.

Edebiyata en önemli katkısı oyunlarına gerçek karakterleri sokmasıyla olmuştur. Soylu krallar bile onun eserlerinde zaafları, hırsları ve korkularıyla gerçek birer insandırlar. Şair, Atina halkına o

denli yücelttikleri kahramanlarının gerçekte nasıl olduklarını göstermeye çalışmıştır.

Başlıca eserleri: İphigeneia, Elektra, Andromakhe



KOMEDYA

ARİSTOPHANES (M.Ö. 448 - 380)

♦ Eski Yunan edebiyatının en büyük komedya ustasıdır. Yaşadığı dönemin güncel konularına değinen komedileri günümüzde de sahnelenmektedir.

♦ Eserlerinde yalnızca izleyicileri güldürmekle kalmamış, döneminin ünlü politikacılarını ve düşünürlerini de alaycı bir tutumla eleştirmiştir. Örneğin "Bulutlar" adlı yapıtında başta Sokrates olmak üzere birçok aydını alay konusu yapmıştır.

44 komedisinden ancak on biri günümüze ulaşmıştır.

Başlıca eserleri: Atlılar, Eşek Arıları, Kuşlar, Bulutlar, Kurbağalar, Barış



Eski Yunan Edebiyatının Diğer İsimleri

MENANDROS Komedya .

PİNDAROS Lirik şiir

HERODOTOS Tarih

THUKYDİDES Tarih

KSENOPHON Tarih

DEMOSTHENES Söylev

PLATON Felsefe

Devlet, Şölen Sokrates'in Savunması

ARİSTOTELES Felsefe

Politika, Poetika

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile