REKLAM

EDEBİ SANATLAR TEST

EDEBİ SANATLAR



Anlatımı güçlendirmek ve zenginleştirmek, söyleyişe güzellik katmak için başvurulan söz ve anlam oyunlarına edebi sanatlar diyoruz.

Edebi sanatların en çok kullanılanlarını örneklerle açıklayalım:

1. MECAZ (DEĞİŞMECE)

Kelimeleri veya kelime gruplarını bilinen anlamdan başka anlamda kullanmaya mecaz denir.

Bize karşı neden soğuk davrandığınızı anlayamadık.

2. MECAZ- I MÜRSEL (DÜZDEĞİŞMECE)

Bir sözün benzetme amacı güdülmeden başka bir söz yerine kullanılmasına mecaz-ı mürsel denir.

Şehir uykudaydı. Türkiye ayağa kalktı.

Necip Fazıl'ı okudun mu?

Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl.

Hava soğudu, sobayı yakalım. Peyami Safa kalemiyle geçinen bir yazardır. Usta raketler İstanbul'a geldi.

1. TEŞBİH (BENZETME)

Aralarında ilgi kurulabilen iki kavramdan ilgili oldukları konuda zayıf olanı güçlü olana benzetmeye denir.

Teşbihte dört unsur bulunur:

Aslan gibi kuvvetli asker.

Aslan: Kendisine benzetilen

Asker: Benzeyen

Gibi: Benzetme edatı

Kuvvetli: Benzetme yönü

Ah bu türküler, köy türküleri,

Ana sütü gibi candan,

Ana sütü gibi temiz

(B. R. Eyüboğlu)

Sular öyle temiz ki, annemin yüzü gibi.

Şenyuva apartmanı bodrum katı

Kutu gibi bir dairede otururlar (O. Veli)

Yollar, köyleri saran eskimiş çerçeveler. (Sabri Esat Siyavuşgil)

Selviler içinde bir alev Emirsultan (Ö. Bedrettin Uşaklı)

Aşağıdaki dizelerde benzetmeleri bulunuz.

Benzeyen ve kendisine benzetilen öğeleri il­gili kısma yazınız.

 

Ne hoştur kırlarda yazın uyumak

Bulutlar ufukta beyaz bir yumak

 

Benzeyen        Kendisine Benzetilen

 

2. Fırtınalar koparken git de seyret denizi

Gökleri bir dev gibi doldurur iniltisi

 

Benzeyen        Kendisine Benzetilen

 

Belki rüyalarındır bu taze açılmış güller

Bu yumuşak, aydınlık dalların tepesinde

 

Benzeyen        Kendisine Benzetilen

 

Bir masal meyvesi gibi paylaştık

Mehtabı kırılmış dal uçlarından

 

Benzeyen        Kendisine Benzetilen

 

Aşağıdaki dizelerde kişileştirme (teşhis) sanatı vardır.

 

Kişileştirilen varlığı ilgili kısma yazınız.

1.      Aheste çek kürekleri mehtap uyanmasın

Kişileştirilen Varlık

EDEBİ SANATLAR

1. I. Çağımız, eşyaya ve topluma eski çağlardan farklı yaklaşıyor. (Ad aktarması)

II. Zaman, o gem vurulmaz yarış atı, insanı memleketten memlekete savurur. (Benzetme)

III. Bir karıncanın yuvasına yiyecek taşıması, insana top­lumsal yaşam konusunda çok şey düşündürür. (Kişi­leştirme)

IV. İnsan, bazen köpürür, taşar; çevresindekilerin kendisi­ne yönelik sevgisini, saygısını boğar. (Kapalı istiare)

V. Kimi insanlar o kadar insansever ki hiçbir şeyi, hiçbir kimseyi kendileri kadar değerli görmezler. (Tariz)

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde baş­vurulan söz sanatı yanlış verilmiştir?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

2. Kanatları doruklara açılan kuştu Uçtu, dostumuz uçtu

Bize yanmak düştü ardından Ölümüne ağıt yakmak düştü

Bu dizelerde aşağıdaki açıklamalardan hangisine uy­gun bir söz sanatı vardır?

A) Bir olayı gerçek nedeninden daha güzel bir nedene bağlama

B) Bir sözü hem gerçek hem mecaz anlamda kullanma

C) Varlıklar arasında benzetme yapılarak duyguları daha çarpıcı aktarma

D) İnsana özgü nitelikleri doğaya aktarma

E) Söz arasında, bilinen bir duruma işaret etme

3. Okulumuzun bulunduğu kente yakın bir köyde oturan ede­biyat öğretmenimiz, yazılılarda kendisinden sorularla ilgili açıklama isteyen öğrencilere gülümseyerek: "Evladım, ben köyden geldim, bir şey bilmem." derdi.

Bu cümlede sözü edilen öğretmenin "köyden geldim" sözünde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

A) Teşbih B) Kinaye C) Tariz

D) Tevriye E) Açık istiare

TEŞBİH (BENZETME)

Aralarında ortak bir özellik bulunan iki varlıktan ortak özellikçe zayıf olanının güçlü olana yaklaştırıllmasına "teşbih" denir.